ปรกติแล้ววิศวกรโครงสร้างจะรับแบบอาคารจากสถาปนิกเป็นพิมพ์เขียวหรือไฟล์ CAD หลังจากนั้นวิศวกรโครงสร้างก็จะเลือกออกแบบโครงสร้างตามความเหมาะสมและความถนัด ซึ่งอาจจะคำนวณด้วยมือ โปรแกรม MS Excel หรือ ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์วิเคราะห์และออกแบบโครงสร้าง

โปรแกรมวิเคราะห์และออกแบบโครงสร้าง ( Structural Analysis and Design ) ก็จะแบ่งได้เป็น 2 แบบ คือ แบบวิเคราะห์โครงสร้าง 2มิติ และแบบวิเคราะห์โครงสร้างแบบ 3 มิติ ซึ่งแบบ 2 มิตินี้ อาจเหมาะสมกับงานโครงสร้างอาคารขนาดเล็ก ไม่มีความซับซ้อน และมีจำนวนชิ้นส่วนโครงสร้างไม่มากนัก ส่วนแบบวิเคราะห์โครงสร้างแบบ 3 มิติ จะเหมาะกับโครงสร้างตั้งแต่ ขนาดเล็กถึงใหญ่ แบบง่าย จนถึงซับซ้อน มีจำนวนชิ้นส่วนโครงสร้างไม่จำกัด ( Unlimited Nodes ) โดยโปรแกรมออกแบบโครงสร้างแบบ 3 มิตินี้ ส่วนใหญ่ใช้วิเคราะห์โครงสร้างด้วยวิธี Finite Element Method ซึ่งเป็นวิธีวิเคราะห์แรงที่เกิดขึ้นในโครงสร้างได้แม่นยำและน่าเชื่อถือได้มากกว่าวิธีอื่น

โปรแกรมวิเคราะห์และออกแบบโครงสร้าง ส่วนใหญ่จะสามารถออกแบบโครงสร้างได้ทั้งเหล็กรูปพรรณ คอนกรีตเสริมเหล็ก ไม้ และอลูมิเนียม ขึ้นอยู่กับมาตรฐานการออกแบบ ( Design Code ) โดยสามารถผสมวัสดุได้ในโครงสร้างเดียวกัน โดยมาตรฐานการออกแบบคอนกรีตที่มาพร้อมโปรแกรมมักจะมีมาตรฐานของ British Standard (BS) และ US Code มาพร้อมโปรแกรม ส่วนมาตรฐานประเทศอื่นๆ เช่น Euro Code มักจะต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม โดยการออกแบบคอนกรีตเสริมเหล็กจะใช้วิธีทฤษฎีแรงประลัย ( Ultimate Strength Design ) ซึ่งเป็นวิธีที่นิยมใช้กันแพร่หลายในต่างประเทศ แต่อาคารคสล.ในประเทศไทยส่วนใหญ่กว่า 80 % ยังใช้ทฤษฎีแรงใช้งาน ( WSD-Working Stress Design ) ทำให้โปรแกรมต่างประเทศไม่สามารถออกแบบคสล.ได้ในประเทศไทยได้เต็มร้อย จึงทำให้วิศวกรส่วนใหญ่ใช้โปรแกรมเพียงการวิเคราะห์ค่าแรงเท่านั้น แล้วนำค่าแรงโมเมนต์ แรงเฉือน และแรงบิด ไปกรอกใน MS Excel เพื่อทำการออกแบบคสล. ซึ่งโปรแกรมวิศวกรรมโครงสร้างที่ผ่านมาเน้นการวิเคราะห์และออกแบบโครงสร้างอย่างเดียว ไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลกับทีมงานได้ เช่น สถาปนิก พนักงานเขียนแบบโครงสร้าง เป็นต้น

ซึ่งปัจจุบันเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และความรู้ได้พัฒนาไปจากเดิมอย่างรวดเร็ว ทำให้โปรแกรมวิศวกรรมโครงสร้างสมัยใหม่ สามารถทำงานได้อย่างสมบูรณ์แบบได้แบบอย่างที่อยากให้เป็น

โปรแกรมวิศวกรรมโครงสร้างสมัยใหม่ สามารถที่จะตอบสนองการทำงานด้านวิศวกรรมโครงสร้างได้ครบวงจร และสามารถเชื่อมต่อข้อมูลกับโปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมและอื่นๆได้ตั้งแต่เริ่มต้นจนเสร็จสายงานผลิตและติดตั้ง ทำให้ลดการทำงานที่ซ้ำซ้อนและผิดพลาดลง หากมีการแก้ไขแบบอาคาร สามารถทำได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ