โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรม

(Architectural Design Software)

          คอมพิวเตอร์ช่วยเขียนแบบ และออกแบบ (Computer Aided Drafting / Design) หรือที่เรียกกันทั่วไปว่าโปรแกรม CAD นั้นได้เริ่มมีการพัฒนาโปรแกรมกันเมื่อประมาณเกือบ 28 ปีที่แล้ว โดยใช้ในการเขียนแบบเป็นหลัก ซึ่งส่วนใหญ่มักจะใช้กับอุตสาหกรรมเครื่องกล (Mechanical) โดยสามารถทำงานได้ทั้ง 2 และ 3 มิติ แต่สำหรับด้านการออกแบบสถาปัตยกรรมนั้น เรามักจะเอามาช่วยใกนารเขียนแบบเป็น 2 มิติกันเป็นส่วนใหญ่ โดยหากต้องการนำเสนอผลงานเป็นภาพทัศนียภาพ (Perspective) หรือเป็นภาพเคลื่อนไหว (Animation) จะต้องถูกสร้างขึ้นด้วยโปรแกรมอื่น โดยทำการสร้างโมเดลอาคารเป็น 3 มิติแล้วทำการระบายสีภาพ (Rendering) หรือสร้างเป็นภาพเคลื่อนไหวให้ผู้ออกแบบสามารถนำเสนอผลงานออกแบบให้กับเจ้าของโครงการได้เห็น และตัดสินใจได้ง่าย แทนการดูแบบก่อสร้าง 2 มิติ ซึ่งยากในการเข้าใจ 

            โปรแกรม CAD ทั่วไปนั้นจึงเป็นแค่การนำมาประยุกต์ให้ใช้ได้กับงานสถาปัตยกรรม วิศวกรรม และการก่อสร้างเท่านั้น เพราะสถาปนิกและวิศวกรจะต้องทำงานอีกหลายส่วนที่โปรแกรม CAD ทั่วไปนั้นทำไม่ได้ เช่น ออกแบบบันได ออกแบบหลังคา การประมาณราคา ระบายสีภาพ การทำเงา (Shading) การศึกษารูปทรง Mass Study การศึกษาเรื่องแสงแดด เป็นต้น ตลอดจนหากมีการแก้ไขรูปด้าน แปลนพื้นอาคาร แบบขยาย ก็จะต้องมีการแก้ไขทุกส่วนทีละ รูปด้าน และตัวแปลนเอง ซึ่งทำให้สถาปนิกต้องใช้เวลาในผลิตแบบอีกเป็นเวลานานและทำให้มีโอกาสทำงานผิดพลาดค่อนข้างสูง

            ปัจจุบันเจ้าของโครงการ (Project Owner) มักจะต้องการให้สถาปนิกใช้เวลาค่อนข้างสั้นกว่าเดิม และยังมีงบค่าออกแบบ (Design Fee) ค่อนข้างจำกัดกว่าเดิม ดังนั้นสถาปนิกจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานมากกว่าเดิม โดยต้องทำงานให้รวดเร็วกว่าเดิม (Faster) เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการออกแบบ และผลิตแบบก่อสร้าง (Production) ลง ทำให้สถาปนิกจำเป็นจะต้องมีเครื่องมือเฉพาะทางแทนเครื่องมือ หรือโปรแกรม CAD ทั่วไป     

            
โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมนั้น สามารถแบ่งเป็น 3 กลุ่มหลักๆ ดังนี้

1.   Architectural Programming Software ซึ่งเป็นโปรแกรมที่ให้สถาปนิกสามารถรวบรวมความต้องการของเจ้าของอาคารไว้ แล้วเชื่อมโยงระหว่างห้องต่างๆ และชั้นต่างๆ และแสดงเป็นกราฟิคให้เห็นถึงความสัมพันธ์ต่างๆ ได้ง่าย และยังทำให้สามารถทำให้ BIM ทำงานได้เป็นอย่างดี    

ปัจจุบันโปรแกรม Affinity เป็นโปรแกรมที่พัฒนามาเพื่อตอบสนองความต้องการของสถาปนิก ซึ่งโปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมทั่วไปไม่มีคำสั่งด้านนี้

     สามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่  http://www.trelligence.com/

2.      โปรแกรมสร้างโมเดล 3 มิติ เพื่อให้นักออกแบบสามารถสร้างโมเดลอาคาร หรือผลิตภัณฑ์ได้แบบง่ายๆ ว่าเป็นไปตามที่คิดไว้หรือไม่ 

2.1 SketchUp ปัจจุบันบริษัท Google ได้ซื้อกิจการและเปลี่ยนเป็น Google Sketchup ไปแล้ว SketchUp 6, SketchUp Pro 6, LayOut, Style Builder, 3D Warehouse ซึ่งเป็นแนวความคิดให้โปรแกรมสามารถทำงานได้ง่าย ทำให้ได้รับความนิยมแพร่หลายไปทั่วโลก รวมทั้งในประเทศไทยด้วย

โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมชั้นนำปัจจุบันสามารถรับไฟล์จาก Sketchup ได้เกือบทุกโปรแกรม เช่น Revit Architecture,  เป็นต้น

             2.2 อื่นๆ ซึ่งจริงๆ แล้วยังมีอีกหลายโปรแกรมเหมือนกัน แต่ไม่ค่อยได้รับความนิยม

เหมือนกับโปรแกรม SketchUp

3.   Computer Aided Architectural Design (CAAD) โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรม โดยการใช้คำสั่งต่างๆ ของโปรแกรม CAD เป็นเครื่องมือ สามารถแบ่งได้เป็น 3 ระดับ ดังนี้

3.1 โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมบน CAD ซึ่งเป็นโปรแกรมที่เน้นใช้ CAD

      พื้นฐานและบวกคำสั่งที่พัฒนาให้ใช้กังานออกแบบสถาปัตยกรรม

3.1.1          โปรแกรม AutoCAD Architecture ซึ่งใช้ฟังก์ชั่นการเขียนแบบของ AutoCAD มาทำงานด้านสถาปัตยกรรม ทำให้ผู้ใช้สามารถทำงานกับโปรแกรมได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนหรือเรียนรู้โปรแกรมมากนัก 

 สามารถศึกษารายละเอียดได้เพิ่มเติมที่                                                                    

http://south-apac.autodesk.com/adsk/servlet/index?id=10499109&siteID=1157326

3.1.2          CADian Arch ซึ่งเป็นโปรแกรมที่พัฒนาบน Engine ของ CADian เพื่อใช้สำหรับงานสถาปัตยกรรม มีทั้งรุ่น 2 มิติ และ 3 มิติ พัฒนาจากประเทศเกาหลี โดยโปรแกรมเน้นราคาถูก และใช้ทดแทนโปรแกรม CAD อื่นๆ ที่มีราคาสูงกว่า

สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

http://www.thaicadian.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=1&Itemid=2

3.1.3          Cadไท + AECplus ซึ่งเป็นโปรแกรมที่พัฒนาโดยคนไทย โดยใช้ Cad ไทย เป็น Engine ในการเขียนโดยพัฒนาเมนู และบล็อคเพิ่มขึ้นเพื่อให้สามารถเขียนแบบงานสถาปัตยกรรมได้ง่ายขึ้น

สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่http://www.etcservice.com/public/products/aec_plus/aec.php

3.2              3.2Object Oriented CAD (OOCAD)

3.2.1          ArchiLineXP โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมจากประเทศฮังการี ที่มีลักษณะหน้าตาเหมือนโปรแกรม ArchiCAD ยังกับแกะเลยทีเดียว แต่มีราคาถูกกว่าประมาณ 30 % สามารถใช้ภาษา C ในการเขียน Object ขึ้นมาได้ แต่ยังไม่รองรับ BIM                

3.2.2                    ArchiCAD โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมจาก Graphisoft

                              ประเทศฮังการี ปัจจุบันเพิ่งถูกบริษัท Nemetschek จากประเทศ

เยอรมันซื้อกิจการไป ทำงานได้ทั้ง 2 ระบบคือ Windows และ

Macintosh ซึ่งมีฐานลูกค้าหลักที่กลุ่มประเทศยุโรปเป็นหลัก

              รองรับ BIM สามารถสร้างวัตถุแบบปรับค่าได้ (Parametric

              Object)

                                  
                      สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.graphisoft.com

โปรแกรม ArchiCAD

3.2.3          VectorWorks Architect โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรม ที่พัฒนามา  สำหรับการออกแบบสถาปัตยกรรมระดับเล็กถึงระดับกลาง ราคาประหยัด โดยปัจจุบันถูกบริษัท Nemetschekจากประเทศเยอรมันซื้อกิจการไป  รองรับ BIM

โดยสามารถรองรับได้ทั้งระบบ Windows และ Mac OS

            สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มได้ที่

                        http://www.nemetschek.net/architect/index.php

3.2.4          Allplan BIM Architecture โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรม จากบริษัท Nameschek ประเทศเยอรมัน ซึ่งเป็นโปรแกรมที่มีฐานลูกค้าหลักเฉพาะยุโรปโดยเฉพาะในประเทศเยอรมันเป็นหลัก ยังไม่มีผู้ใช้งานในประเทศไทย ปัจจุบันได้มีการเข้าไปซื้อโปรแกรมด้านนี้หลายโปรแกรมด้วยกัน          

3.2.5          Bentley Architecture ซึ่งเป็นโปรแกรม CAD รายใหญ่ของสหรัฐอเมริกา และมีผู้ใช้ที่อเมริกาเป็นส่วนใหญ่ ใช้นามสกุล DGN รองรับ BIM สามารถสร้างวัตถุแบบปรับค่าได้ (Parametric Object) ซึ่งก็มีการรวบรวมโซลูชั่นด้านนี้มากพอสมควร

สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่

     http://www.bentley.com/en-US/Products/Bentley+Architecture/

3.2.6                     อื่นๆ

         4.     Parametric Model ซึ่งเป็นโปรแกรมที่สามารถปรับค่าระยะโมเดลอาคารได้โดยตรง

4.1       Revit Architecture ซึ่งปัจจุบันมีโปรแกรมค่ายของ Autodesk เท่านั้น โดยเน้นการใช้เทคโนโลยี BIM (Building Information Modeling) รองรับไฟล์ IFC รุ่นล่าสุด พัฒนาโปรแกรมโดยบริษัท Autodesk,Inc, USA. เป็นบริษัท CAD ที่ใหญ่ที่สุดในโลก มียอดขายปี 2007 กว่า 70,000 ล้านบาท  โปรแกรม Revit เป็นโปรแกรมเดียวที่มีโซลูชั่นรองรับอย่างครบวงจร ตั้งแต่

§         Revit Architecture งานสถาปัตยกรรม

§         Revit Structure โมเดลอาคารและเขียแนนโครงสร้าง

§         Robot Millennium วิเคราะห์โครงสร้าง

§         Revit MEP ออกแบบงานระบบ MEP (Mechanical, Electrical, Plumbing)

§         Autodesk Quantity Takeoff *  ประมาณราคาก่อสร้าง

§         Autodesk Green Building Studio* โปรแกรมวิเคราะห์พลังงานอาคารผ่านเว็ป

§         Autodesk Naviswork* โปรแกรมตรวจสอบและ 4D Simulation

โดยโปรแกรมนี้จำหน่ายในอเมริกา อาจจะเริ่มจำหน่ายได้ประมาณปี 2552

            Revit Architecture เป็นโปรแกรมที่ออกแบบมาสำหรับสถาปนิกให้ทำงานเสร็จได้ในครั้งเดียว จากการเขียนแบบแปลนพื้นเป็น 2 มิติ โปรแกรมจะสร้างเป็น 3 มิติให้เอง ทำให้สามารถได้รูปด้านอาคาร ทั้ง 4 ด้าน รูปตัด ได้ทันทีจากการเขียนแค่แปลนอาคาร หากมีการเปลี่ยนแปลงระยะ รูปด้าน รูปแบบขยายทั้งหมดจะแก้ไขให้เองอัตโนมัติ ทำให้สถาปนิกประหยัดเวลาในการพัฒนาแบบได้มาก และทำให้แบบก่อสร้างลดการขัดแย้งลงได้มาก

      ซึ่งโปรแกรมจะทำให้สถาปนิกทำงานเสร็จได้ในครั้งเดียวในโปรแกรมเดียว ดังนี้

·         โมเดลอาคาร

·         ออกแบบสถาปัตยกรรม (Architectural Design)

·         เขียนแบบก่อสร้าง (Drawing)

·         ประมาณราคา (Estimating)

·         ตารางรายการ (Schedule)

·         ศึกษา Mass Study , Sun Study

·         ระบายสีภาพ (Rendering)

·         ภาพเคลื่อนไหว (Animation)

·         ภาพเสมือนจริง (Virtual Reality- VR)

 โดยบริษัท Autodesk,Inc ได้ออกโปรแกรม Revit มา 2 รุ่น คือ

·       Revit Architecture  ซึ่งเป็นโปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมที่รองรับกับเทคโนโลยี BIM 

·     Autocad Revit Architecture โปรแกรมที่ใช้ AutoCAD เป็นพื้นฐานที่คุ้นเคย และใช้ Revit ที่รองรับเทคโนโลยี BIM (Building Information Modeling)

          สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มได้ที่ www.autodesk.com

 โปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมนั้นเป็นการพัฒนาจากโปรแกรมช่วยเขียนแบบ 2 มิติก้าวสู่การจำลองอาคารบนคอมพิวเตอร์เสมือนจริง เพื่อให้สถาปนิก วิศวกร และผู้ที่เกี่ยวข้องกับอาคารสามารถได้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ ให้ผู้ใช้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานอย่างที่การทำงานแบบเดิมไม่สามารถทำได้

และโปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรม เป็นเสมือนจุดเริ่มต้นของการทำงานในยุคใหม่ด้วย BIM หากสถาปนิกไม่สร้างโมเดลอาคารไว้ จะทำให้วิศวกร และผู้เกี่ยวข้องอื่นๆ ต้องสร้างเอง ซ้ำๆ กันเหมือนๆ เดิม ดังนั้นสถาปนิกจะถูกแรงผลักดันจากรอบข้างให้เคลื่อนตัวเข้าสู่ BIM เพื่อให้ทุกฝ่ายได้ประโยชน์จากเทคโนโลยีใหม่นี้